ጫት

ኢሊያህ ማህሙድ

(Catha edulis Forsk)

በኣላህ ስም እጅግ አዛኝ እጅግ ሩህሩህ በኾነው እንጀምርና በመቀምቀሚያው ዘመን የመጨረሻ ነብይ ኾነው በተላኩ የኣላህ መልክተኛ ላይ የኣላህ ሰላምና እዝነት ይውረድ ብለን እንቀጥላለን፡፡ ወዳጄ እንደምን ከረሙ…ከሰሞንኛ የፌስ ቡክ ወጎቻችን ጫት ዋና አሳሳቢውና አስለፍላፊው፣አቀባጣሪውና አላካፊው ኾኖ ስላገኘኹት ..እኔስ ከማን አንሼ ለምን ትንሽ ስለጫት አላወራም ብዬ እችን መጣጥፍ ከተብኹ፡፡

የአውስተራሊያ የእጽ መረጃ መረብ (Australian Drug information network) በኦክቶበር 2018 ባስተላለፈው መረጃ መሰረት
ጫት በሳይንቲፊክ መጠሪያው “ቃታ ኢዱሊስ ፎርስክ” ይባላል፡፡ በአጠቃላይ አነቃቂ ከሚባሉ እጾች ውስጥ የሚመደብ ሲኾን፣የነዚህ እጾች ዋነኛ ተግባር በኣንጎልና በተቀረው የሰውነት ክፍል መካከል ያለውን የመልእክት ልውውጥ ከጤናማው ኹኔታ በዘለለ መልኩ ማፋጠን ነው፡፡ ጫት እንደማንኛውም እጽ የቅርብና የረዥም ግዜ ጎንዮሽ ጉዳት ኣለው፡፡ የጫት የቅርብ ጊዜ ጉዳት ከሚባሉት ውስጥ፡-
1ኛ) ፈጣን የልብ ምትና ትንፋሽ
2ኛ) ከፍተኛ የሰውነት ሙቀትና የደም ግፊት
3ኛ)ብዙ ማውራት (በአራድኛው መቦትለፍ ወይም መቅደድ) እና የኃይለኛነት ስሜት
4ኛ) የወረደ የምግብ ፍላጎት

ወዳጄ እነዚህ ጉዳቶች ቀጣይነት ሲኖራቸው ሰውነት ከተለመደው የአፈጻጸም ሥርዓት ይወጣና (Normal Physiological activity) የሰውነት መጎዳት ብሎም ለተለያዩ በሽተዎች በቀላሉ መጋለጥን ያስከትላል፡፡ ከጫት የረዥም ጊዜ ጉዳቶች ውስጥ የሚከተሉት በዋናነት ይጠቀሳሉ፡-
1ኛ) የኣዕምሮ መዛነፍ፣ ጫን ካለም ደንበኛ እብደት
2ኛ) ስንፈተ-ወሲብ
3ኛ) የምግብ እንሽርሽሪት ችግርና ሌሎችም እሱን ተከትለው የሚመጡ ችግሮች ለምሳሌ-የሆድ ድርቀት (Constipation)፤ረዘም ያለ የሆድ ድርቀት ደግሞ ኪንታሮት ሊያስከትል ይችላል፡፡
4ኛ) የኣፍ መቁሰልና ማበጥ
5ኛ) የኣፍ ካንሰር
6ኛ) የጫት ጥገኛ መኾን ናቸው

مقاصد الشريعة ] — የኢስላማዊ ሕግጋት ዓላማዎች ]

ኢስላም እንደተቀሩት መለኮታዊ ነን እንደሚሉ ሃይማኖቶች መንፈሳዊ ብቻ ሳይኾን ስጋዊም ጭምር ስለኾነ፣ ሕግጋቱ በአጠቃላይ ኣምስት ነገሮችን በመሰረታዊነት ያስጠበቃሉ ፡፡
1ኛ) ሕይወትን– የኢስላም ሕግጋት ሕይወትን ከአደጋና ጉዳት ይጠብቃሉ፡፡ የትኛውም ሕይወትን ለኣደጋ የሚያደርስ ነገር በኢስላም የማይፈቀድና ቦታ የሌለው ጉዳይ ነው፡፡
2ኛ) ዲኑን– ኢስላም ላይ በቀጥታም ኾነ በተዘዋዋሪ ጉዳትና ችግር ያላቸው ነገሮች ተቀባይነት የላቸውም፡፡

3ኛ) ኣእምሮን መጠበቅ– ሕግጋቱ ከሰው ልጅ ኣእምሮ ጋር የሚጻረሩ ነገሮችን ኹሉ ይቃወማሉ፡፡ ለምሳሌ እጾችን ብንወስድ፣ ኹሉም በቅርብ ወይም በረዥም ርቀት የኣእምሮ ጉዳት ያመጣሉ፡፡ ስለዚህ ኢስላም አይቀበላቸውም፡፡

4ኛ) ገንዘብን መጠበቅ—- ማንኛውም ንብረትን ሊያባክንና ሊያጠፋ የሚችል ኣካሄድ ኢስላም የሚቃወመው ነው፡፡ ኣይደለም ወደ ሰውነት ገብቶ ሰውነትን የሚያጠፋ ነገር ይቅርና፣ ምጽዋት እንኳ ያላግባብ እንዲሰጥ ኢስላም ይከለክላል፡፡ ኢስላም ገንዘብን አስፈላጊ በኾነ ጉዳይ ላይ ያለምንም ማባከንና ቅንጦሽ (መቀናጣት) እንድናውል ገና ከጥንስሱ ሲሰብክ ቆይቷል፡፡

5ኛ) ዝርያን (ትውልድን)—ዝርያን ሊያጠፉ ወይም እንዳይቀጥል ሊያደርጉ የሚችሉ ነገሮችን ኢስላም ይቃወማል፡፡

ወዳጄ እንግዲህ ከነዚህ ሸሪዓዊ ዓላማዎች አኳያ ጫትን በራሶ ይመዝኑ፡፡ ኣምስቱም ከላይ የዘረዘርናቸው ሸሪዓዊ ጥበቃዎች ጫትን ኢስላም እንደማይቀበለው ፍንትው አድርገው ያሳያሉ፡፡ እነገሌ ቅመውታል፣ ተጠቅመውበታል መረጃ አይኾንም…መረጃችን ኣላህ ምን ብሏን መልክተኛውስ ምን ብለዋል..ቀደምቶቹ በተለይ በተመረጠው ሶስት መቶ ዘመን የነበሩት የኢስላም ፈርጦች ኢስላምን እንዴት ተረድተውታል ነው፡፡

[ በተበሩክ ስም መነገዱ ጊዜ አልፎበታል]

ኣንድ ወቅት “ጫት ለዱዓ…” የሚል ሙስሊሙን በተለየ መልኩ ቀንብቦ የያዘ ተግባረ-ብሒል ነበር፡፡ በኋላ ላይ ጉዳዩ ሙስሊሞች ብቻ የሚለዩበት መኾኑ ቀረና ሌሎችም ምንዠካው በዓል ላይ መሳተፍ ሲጀምሩ፣ “ለዱዓ” መባሉ ቀረና ለጥናት ወይም ለሥራ በሚል ስም መላመጥ ያዘ፡፡ ዛሬ ላይ ያረጀውን የጨረባ ዘፈን መወዝወዝና መቸብቸብ ሚፈልጉ ኣካለት፣ እንደ ወትሮው ለ”ዱዓ” ብቻ ሳይኾን፣ እንደነ “ሐዋርያትና ነብይ”እንቶኔ የብሩክ ዘይት ችብቸባ በገንዘብ እንኳ ባይኾን በነጻ ያውም በጠራራ ጸሐይ ማደል ያዙ፡፡ የገጠሩ ሰዉ ምትጠረጠርበትን ነገር ይፋ አወጣኸው ለማለት “ድሮም ሲሉህ ቡዳ ቆዳ ይዘህ ከሜዳ” ይላል፤ ሰዎች ቡዳ ነው እያሉ በቆዳ ፋቂነት ይጠረጥሩህ ነበር፤ይኸው ቆዳ ስትፍቅ ከሜዳ ተገኘህ እንደማለት ነው፡፡ ለወትሮ በየጉራንጉርና ጣብቂው፣ በየቆጡና መንጠልጠያው ስር መደባቱና (ድቤ መምታቱ)፣ እያጓፈጡ (እያጫጫሱ) ማመንዠኩና በምርቃና መንፈስ መጓራቱ፣ ገና እነ ገሌ ታየን ተገለጸልን ማለት ሳይጀምሩ ቀድሞውኑ ከናንተ ዘንድ ስለ መኖሩ ባሻጋሪ እንሰማ ነበር፡፡ እነሆ ዛሬ ይህ ጉዳይ የኢስላም አይደለም የሚል ተራራ መረጃ ከፊት ለፊታችኹ ሲጋረጥ፣ ማቆም የማትችሉት የባሕር አሸዋ ወጣት ጥርክርካችኹን (አሰስ ገሰስ) ወዲያ ሲል፣ ደራና እልህ ውስጥ ተነክራችኹ ምትጠረጠሩበትን ነገር ይፋ አወጣችኹት፡፡ አራሙቻችኹን (የሳር ዓይነት ነው )በኣደባባይ በተበሩክ ስም ማደል… መጀመራችኹ ኢስላምን እንጂ ማንንም አላስገላመጣችኹም፡፡ በዚህ ስራችኹ ዛሬም ነገም ትውልድ ኹሉ ሳይወቅሳችኹ አይቀርም፡፡

ከመልክተኛው (ሰ›ዐ.ወ) ሞት በኋላ ሰሃቦቹ በማን በምንስ ተበሩክ አደረጉና ነው እናንተ በአራሙቻ ተበሩክን የምትሰብኩን ? መርዝ በኾነ ነገር ውስጥ ኣላህ በምን መልኩ ነው በረካን የሚያደርገው!!! ኢስላም እኮ የነብያት እምነት ነው፡፡ ሰውን ካለበት አረንቋ አውጥቶ ለኣላህ ብቻ በተውሒድ ባሪያ በማድረግ ዓለምን እንዲገዛ ያደረገ ታላቅ እምነት እንዴት በኣራሙቻ ተበሩክ ያምናል ብላችሁ አሰባችኹ?!!! እናንት ቦታችኹን ማጣታችኹ ብቻ የሚያሳስባችኹ ገደል ሆዶች ሆይ!!! እስኪ ለወጣቱ ትንሽ ልባችኹ ይራራ!!! የስንቱ ቤት በዚህ አራሙቻ ምክንያት ፈርሷል?፤ ስንቱስ ከሰውነት ተራ ወጥቶ ለማኝ፣ የትውልድና ሐገር ዕዳ ኾኗል? በአራሙቻችኹ ምክንያት በትክክል ከኣእምሮው ውጪ የኾነ እንዳለ ኹሉ፣ ለማበድም ዝግጅቱን የጨረሰ በርካታ ነው!!!

በሌላ ጎን ጉዳዩን የኣንጃ በማስመሰል አራሙቻውን በሚቀበሉ እንስቶች ውስጥ ሌላው ላይ መዛትና መረዛዘማኹ፣ አራሙቻው ላይ በትክክል ሌላ ህሳቦና እምነት እንዳላችኹ ያስጠረጥራል፡፡ እናንት ግፈኞች “እንኳን እናቴ ሞታ እንዲያውም አልቅስ አልቅስ ብሎኛል” ለሚለው ወጣት ምን ውለታ እየዋላችኹ እንደኾነ በገባችኹ ኖሮ፣ ሰበር ንስሃ ባደረጋችኹ ነበር፡፡ እስኪ ትንሽ ለትውልዱ አስቡና በአራሙቻው ፈንታ ሙዝ እንኳ ብታከፋፍሉ!!! ወይም ሙዙ ከተወደደ ቀቅሎ እንዲበላው ጎመን ወይም ሰላጣ ብታከፋፍሉ…ተበሩክ ከኾነ ዓላማው አራሙቻው ላይ ብቻ ለምን ይንጠለጠላል…?!!! እናንተ ለዚህ አደንዛዥ እጽ የመባረክ መብት የሰጣችኹ አካላት ነገ ወጣቱን ማሪዋና ወይም አጤፋሪስ ላለመስጠታችሁ ምን ዋስትና አለ…?

እውነቱን እንነጋገር ከተባለ፣ አራሙቻችኹ የመባረክ ኃይል ስላለው ለሴት ልጆቻችኹ ለሕጻኖቻችኹና ሚስቶቻችኹ የዘምዘም ውኃ እንደምታድሉ አታድሉትም፡፡ አይ እናድለዋለን ምትሉ ከኾነ፣ እስኪ አድርጉትና አሳዩን!!! ሕጻኖቻችኹ ሲያላም

ጡት እንይና ስለ የቂናችኹ እንመስክር!!! ግና አታደርጉትም…እናንት እንደምታመነዥጉት ልጆቻችኹ፣ሚስቶቻችኹና ሕጻኖቻችኹ እንዲያመነዥጉ አትወዱም፡፡ ልጆቻችኹና ሚስቶቻችኹ ላላደሉ እንስቶች ግን በማደል በተበሩክ ስም ከሌላው ሙስሊም ጋር የገባችኹትን እልህ ማሳየት ፈለጋችኹ፡፡ ያም ብቻ ሳይኾን አጋጣሚውን ተጠቅማችኹ በተበሩክ ስም ቦታ ማግኘትን ልባችኹ ወደደች፤ጉልበታችኹም በረታ፡፡ ፎከታችኹም አሳከካችኹም!!! ተግባራችኹን ኢስላም አይቀበለውም፡፡ ሰላማዊ አስተሳሰብ ያለው ማንኛውም ሰውም አይቀበለውም፡፡ በናንተ የቃላት ድለላ የተደለለ ብቻ ዓይኑን እስኪከፍት ድረስ ሊቀበለው ይችላል፡፡የከፈተ ለት “ነጠላ ዜማችኹ” የሙሾ አውራጅ ስንኝ ብቻ ኾኖ ይቀራል!!! ኣራት ነጥብ፡፡

 

Shortlink http://q.gs/Eye36
ሼር ያድርጉ