በመላእክት ማመን ክፍል አስራ ስድስት በአቡ ሀይደር

በአላህ ስም እጅግ በጣም ሩኅሩህ በጣም አዛኝ በሆነው
ምስጋና የዓለማት ጌታ ለሆነው ለአላህ የተገባ ነው፡፡ የአላህ ውዳሴና ሰላም፡ የሰላም አለቃና መምህር ለሆኑት ለነቢዩ ሙሐመድ ይሁን፡፡ ድልና የበላይነት ሐቅን ለማንገስና ሀሰትን ለማርከስ፡ በደልን አጥፎቶ ፍትህን ለማስፈን ዕውቀታቸውን፣ ንብረታቸውን፣ ጉልበታቸውን፣ ጊዜያቸውንና ህይወታቸውን መስዋእት በማድረግ ለሚታገሉት ይሁን፡፡
7/ የመላእክት ሞት፡-
ለዛሬ አላህ ፈቃዱ ከሆነ የምንነጋገረው ‹‹መላእክት ይሞታሉ ወይስ አይሞቱም?›› የሚለውን ነጥብ ነው ኢንሻአላህ፡፡
ሀ/ ፈጣሪ አምላካችን አላህ ከመለኮታዊ ስሞቹ መካከል አንዱ ‹‹አል-ሐይ›› የሚል ነው፡፡ የዚህም መለኮታዊ ስም ቀጥተኛ ትርጓሜ፡- ፍጹም ህያው ማለት ነው፡፡ ጌታ አላህ በራሱ ሕያው የሆነ አምላክ በመሆኑ “አል-ሐይ” ተብሎ ይጠራል፡፡ ጌታ አላህ ለሕያውነቱ ጅማሬና ፍጻሜ የሌለው ጥንታዊና ዘላለማዊ አምላክ በመሆኑ “አል-ሐይ” ይባላል፡፡ ጌታ አላህ ሞት የማይከተለው፡ እክል የማይገጥመው ጌታ በመሆኑ “አል-ሐይ” ይባላል፡፡ ጌታ አላህ ህያው ለተሰኙ ፍጥረታት በጠቅላላ ህይወትን ለጋስና የህይወት ሁሉ ምንጭ በመሆኑ “አል-ሐይ” ተብሎ ይጠራል፡፡
ከሱ ውጭ ያለው በጠቅላላ ሙት ነው፡፡ ካልነበረበት ዓለም፡ ወደ መኖር የመጣውና የተሸጋገረው በአላህ ህያው አድራጊነትና ፈጣሪነት እንጂ፡ በራሱ አይደለምና፡፡
ከሱ ውጭ ያለው በጠቅላላ ሙት ነው፡፡ ምክንያቱም ከተወሰነ ምድራዊ ቆይታ በኋላ ዳግም ወደ ሞት ይመለሳልና፡፡ ማንም በባህሪው ፍጹም ጥንታዊነትን እንዳልተላበሰው ሁሉ፡ ያለ ሞትም ፍጹም ዘላለማዊነትን መላበስ አይችልምና፡፡
ከሱ ውጭ ያለው በጠቅላላ ሙት ነው፡፡ ምክንያቱም ከሙታን ዓለም ዳግም ነፍስ በመዝራት ህያው አድርጎ የሚቀሰቅሰው ጌታው አላህ እንጂ፡ የራሱ ችሎታና ኃይል አይደለምና፡፡ የኛ ህያውነት ፍጥረታዊና ጊዜያዊ ስጦታ ሲሆን፡ የጌታችን ፍጹም ህያዊነት ጥንታዊና ዘላለማዊ የሆነ የራሱ ባህሪ ነው፡፡

ለ/ መላእክት ይሞታሉ ወይ? በሚለው ጉዳይ ላይ አብዝኃኞቹ የኢስላም ሊቃውንት አዎ! ይሞታሉ የሚለውን አቋም ሲይዙ፡ ከፊሎቹ ደግሞ (ኢብኑ ሐዝም፣ የተወሰኑ የተፍሲር ሊቃውንት) አይሞቱም የሚል ነው፡፡ ከመረጃ አንጻር ይሞታሉ የሚሉት ሊቃውንቶች ማስረጃቸው ጠንካራ መሆኑን በመግለጽ የተሻለውም ምልከታ እሱ እንደሆነ ሌሎች ዑለማዎች ጠቁመዋል፡፡ መላእክት ሟች ለመሆናቸው የቀረቡትም ማስረጃዎች ቀጣዮቹ ናቸው፡-
” وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَى فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنْظُرُونَ ” سورة الزمر68
“በቀንዱም ይነፍፋል፤ በሰማያት ውስጥ ያለው ፍጡርና በምድርም ውስጥ ያለው ፍጡር ሁሉ፣ አላህ የሻው ሲቀር #በድንጋጤ_ይሞታል፤ ከዚያም በርሱ ሌላ (መነፋት) ይነፋል፤ ወዲያውም እነርሱ (የሚሠራባቸውን) የሚጠባበቁ ሆነው ቋሚዎች ይሆናሉ።” (ሱረቱ-ዙመር 39፡68)፡፡
በዚህ አንቀጽ ውስጥ ‹‹በሰማያት ውስጥ ያለው ፍጡር›› የሚለው መላእክትን የሚወክል ገለጻ ነው፡፡ እነሱ የሰማይ ነዋሪዎች ናቸውና፡፡ በቀንዱ በተነፋ ጊዜ እነሱም በድንጋጤ መሞታቸው እንደማይቀር የሚጠቁም ነው፡፡
‹‹አላህ የሻው ሲቀር›› የሚለው ላይ እነማንን ነው? በሚለው ዙሪያ የተፍሲር ምሁራኖች ዘንድ የሀሳብ ልዩነት አልለ፡፡ ከፊሎቹ፡- ጂብሪል፣ ሚካኢል፣ ኢስራፊል፣ መለኩል መውት (ዐለይሂሙ-ሰላም) ናቸው ሲሉ፡ ከፊሎቹ ደግሞ፡- በተጨማሪም የዐርሽ ተሸካሚዎችን ያስገባሉ፡፡ ሌሎቹ ሶስተኞቹ ደግሞ፡- የጀነት ሑረል-ዒኖች እና ሰማእታት ‹ሹሀዳእ› ናቸው የሚሉ አልሉ፡፡ ወላሁ አዕለም፡፡
የሆነው ሆኖ፡ እነዚህ በአላህ መሻት ‹የተነጠሉት› መላእክትም ቢሆኑ በመጀመሪያው መነፋት ላይ ባይሞቱም፡ ከሁለተኛው መነፋት በፊት እንደሚሞቱ ምሁራኖቹ ይገልጻሉ፡፡
” وَلَا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ” سورة القصص 88
“ከአላህም ጋር ሌላን አምላክ አትግገዛ፡፡ ከእርሱ በቀር አምላክ የለም፡፡ ነገሩ ሁሉ ከአላህ በቀር #ጠፊ ነው፡፡ ፍርዱ የርሱ፤ ብቻ ነው፡፡ ወደእርሱም ትመለሳላችሁ” (ሱረቱል ቀሶስ 28፡88)፡፡
በዚህ አንቀጽ ስር ‹‹ነገሩ ሁሉ ከአላህ በቀር ጠፊ ነው›› የሚለው ኃይለ-ቃል፡ መላእክትንም ያጠቃልላል፡፡ ከአላህ በቀር ያለው ሁሉ ጠፊ መሆኑ ከተነገረ፡ መላእክትም ሟች ይሆናሉ ማለት ነው፡፡ የማይጠፋውና የማይሞተው፡ ሁሌም ህያው የሚሆነው ጌታ አላህ ብቻ ነውና!፡-
” وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهِ وَكَفَى بِهِ بِذُنُوبِ عِبَادِهِ خَبِيرًا ” سورة الفرقان 58
“በዚያም #በማይሞተው ሕያው አምላክ ላይ ተመካ፤ ከማመስገንም ጋር አጥራው፤ በባሮቹ ኀጢአቶችም ውስጠ ዐዋቂ በርሱ በቃ።” (ሱረቱል ፉርቃን 25፡58)፡፡
” وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا ” سورة طه 111
“ፊቶችም ሁሉ፣ #ሕያው፣ አስተናባሪ ለሆነው (አላህ )ተዋረዱ፤ በደልንም የተሸከመ ሰው በእርግጥ ከሰረ።” (ሱረቱ ጣሀ 20፡111)፡፡
” هُوَ الْحَيُّ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ” سورة غافر 65
“እርሱ ብቻ (ሁል ጊዜ) #ሕያው ነው፤ ከርሱ ሌላ አምላክ የለም፤ ሃይማኖትንም ለርሱ ያጠራችሁ ስትሆኑ፣ ምስጋና ለዓለማት ጌታ ለአላህ ይሁን፣ የምትሉ ሆናችሁ ተገዙት።” (ሱረቱ ጋፊር 40፡65)፡፡
” اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ…” سورة البقرة 255
“አላህ ከእርሱ በቀር ሌላ አምላክ የለም፡፡ #ሕያው ራሱን ቻይ ነው፡፡ ማንገላጀትም እንቅልፍም አትይዘውም…” (ሱረቱል በቀራህ 2፡255
” اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ” سورو آل عمران 2
“አላህ ከሱ በስተቀር ሌላ አምላክ የለም (እሱ) #ሕያው ሁሉን ነገር አስተናባሪ ነዉ።” (ሱረቱ አሊ-ዒምራን 3፡2)፡፡
ሙሐመድ ዐብድ-ረኡፍ አል-መንናዊይ (952-1031 ሂጅ.) ረሒመሁላህ፡ መላእክት የሚሞቱ ለመሆናቸው የዑለሞች የሀሳብ ስምምነት ‹ኢጅማዕ› እንዳለበት እንዲህ ይገልጻሉ፡-
وأما الملائكة فيموتون بالنص والإجماع ويتولى قبض أرواحهم ملك الموت ويموت ملك الموت بلا ملك الموت. فيض القدير 562/3.
‹‹መላእክትማ በነስ (በቁርኣን ማስረጃ) እንዲሁም በኢጅማዕ (የኢስላም ሊቃውንት ስምምነት) ሟች መሆናቸው የታወቀ ነው፡፡ ሩሐቸውንም በመውሰድ መለኩል መውት ኃላፊነቱን ይወስዳል፡፡ በመጨረሻም መለኩል መውትም ያለ ሌላ መልአከ ሞት (በአላህ ትእዛዝ ብቻ) ይሞታል›› (ፈይዱል-ቀዲር 3/562)፡፡
ወላሁ አዕለሙ ቢል-ሐቅ!!
ይቀጥላል

ሼር ያድርጉ